[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by www.phusing.com
อำเภอภูสิงห์
หน้าหลัก | เกี่ยวกับเรา | ข่าวประชาสัมพันธ์ | บทความน่ารู้ | กระดานถามตอบ | สมาชิก | ติดต่อเรา |

  

วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน

กัวอู๊ ประเพณีการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย)


พุธ ที่ 22 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ.2560

กัวอู๊ ประเพณีการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย)

            กัวอู๊ เป็นประเพณีเกี่ยวกับการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย) ในภาคอีสานตอนใต้ ตรงกับที่ชาวไทยลาวเรียกว่า การอยู่กรรม ในสมัยก่อนชาวกวยและชาวชนบทในภาคอีสานจะทำคลอดและอยู่ไฟที่บ้านของตน โดยมี แมะตะมอบ หรือ จมอบ (หมอตำแย) ในหมู่บ้านนั้นๆ เป็นผู้ทำคลอด แมะตะมอบส่วนใหญ่จะเป็นหญิงที่มีอายุวัยกลางคนขึ้นไปจนถึงวัยชรา(อายุ 60-70 ปี)

            เมื่อหญิงมีครรภ์เจ็บท้องจวนจะคลอด สามีของนางหรือญาติพี่น้องจะเป็นคนไปเชิญแมะตะมอบ พร้อมกับเครื่องบูชา คือ ดอกไม้ 1 คู่ ธูป 1 คู่ เทียน 1 คู่และเงิน 12 บาท สำหรับเงินนั้นบางคนหรือบางหมู่บ้านอาจจะให้ภายหลังก็ได้ เมื่อแมะตะมอบไปถึงบ้านก็จะดูอาการโดยการคลำและบีบที่ท้อง ให้หญิงมีครรภ์นอนหงายที่ห้องคลอด(ห้องคลอดมักจะเป็นห้องนอนหรือมุมใดมุมหนึ่งของบ้าน) ขณะที่แมะตะมอบบีบที่ท้องเพื่อให้เด็กคลอดออกมานั้น แม่หรือพี่สาวของนางจะคอยดูแลอย่างใกล้ชิดกับแมะตะมอบด้วย ส่วนผู้ชายจะไม่อนุญาตให้เข้าไปในห้องคลอด นอกจากเตรียมฟืนและจุดไฟใต้ถุนบ้าน เมื่อเด็กคลอดออกมาแล้ว สามียังมีหน้าที่ต้มน้ำร้อนและไปตักน้ำที่บ่อนอกหมู่บ้านแทนภรรยาของตนที่เคยไปตักน้ำเป็นประจำ (ก่อนคลอด)

กัวอู๊ ประเพณีการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย)

            เครื่องมือในการทำคลอดของแมะตะมอบคือ เปลือกหอยกาบที่ลับริมขอบให้คม หรือไม้ไผ่ผ่าซีกที่เหลาให้บางและคม ยาวประมาณ 2-3 นิ้ว เมื่อเด็กคลอดออกมาแล้วแมะตะมอบจะมัดสายสะดือด้วยด้ายสีดำ และตัดสายสะดือด้วยเปลือกหอยกาบหรือไม้ไผ่ที่เตรียมไว้ โดยจะเริ่มจากการผูกสายสะดือด้วยด้ายสีดำ ห่างจากสะดือเด็กประมาณ 2 นิ้ว เอาสายรกวางบนก้อนถ่านไฟ 1 ก้อน (ขนาดปานกลาง) แล้วตัดด้วยหอยกาบหรือไม้ไผ่ พร้อมกับพูดว่า ขะยาม เล้าะโจวแลวออน จะแงดจะเยอมเดอ (อย่าร้อง ออกมาแล้ว ให้อยู่ดีมีสุข) แมะตะมอบจะอาบน้ำอุ่นให้เด็กเป็นการทำความสะอาด ส่วนแม่เด็กจะอาบน้ำร้อนโดยมีญาติๆ ที่มาช่วยเป็นผู้อาบให้ พร้อมกับล้างเลือดให้ร่างกายสะอาด ใส่ผ้าถุงผืนใหม่และทาขมิ้นตามร่างกาย

            สำหรับรก (ดุง) ที่ตัดออกมานั้นจะเก็บไว้ในขันและคว่ำไว้ เพื่อรอนำไปฝังไว้ใต้ถุนบันไดบ้าน หรือฝังไว้ในใต้ถุนบ้านบริเวณที่อยู่ไฟ ซึ่งทำเป็นร้านสูงประมาณ 1 เมตร อยู่ใต้ถุนบ้านพร้อมกับจุดไฟไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ผีปอบ (มะนะ) มากินรกที่ฝังไว้ (ตามความเชื่อของชาวกวย) ส่วนบริเวณที่อยู่ไฟนั้นสามีจะใช้แหเป็นตาข่ายกั้นบริเวณที่อยู่ไฟตลอดเวลาที่อยู่ไฟประมาณ 15-30 วัน ในช่วงที่อยู่ไฟนั้นแม่ลูกอ่อนจะกินข้าวกับเกลือเท่านั้น เมื่อออกไฟแล้วจึงอนุญาตให้กินอาหารอื่นๆ ได้ ยกเว้นปลาประเภทที่มีหางสีแดงและเนื้อควายเขาตู้ซึ่งถือว่าเป็นของแสลงต้องห้ามสำหรับแม่ลูกอ่อน

            เมื่อออกไฟแล้ว แมะตะมอบจะทำพิธีตั้งชื่อให้เด็ก พ่อแม่เด็กจะทำขวัญแมะตะมอบด้วยไก่ต้ม 1 ตัว ไหม 1 ไจ เงิน 20 บาท (ปัจจุบันมีชาวกวยเป็นจำนวนน้อยที่ทำคลอดกับแมะตะมอบ ผู้ที่ทำคลอดกับแมะตะมอบจะทำขวัญ 100 บาทในปัจจุบัน) แมะตะมอบจะกล่าวขึ้นว่า ลูเกเกิดคองมอง บัดแนเกิดกอนไฮ คันจิงแอ แอไงแน คันปิแอไงแน ตะมะนอ เกิดกอนไฮ (แปลว่า (เด็ก) แต่ก่อนเป็นของท่าน (ผี) เดี๋ยวนี้เป็นลูกฉัน ถ้าจะเอา (ชีวิต) ให้เอาไปวันนี้ ถ้าไม่เอาวันนี้ วันพรุ่งนี้เป็นลูกฉัน) พร้อมกับตั้งชื่อให้ เช่น ชื่อคูณ แมะตะมอบจะร้องว่า เอาไหมๆ ชื่อนี้ ญาติพี่น้องที่อยู่ในพิธีนั้นจะพูดขึ้นพร้อมกันว่า แอเฮยๆ (เอาจ๊ะ เอาครับ) เป็นเสร็จพิธี การตั้งชื่อเด็กโดยแมะตะมอบนี้จะตั้งให้คล้องจองกับชื่อพ่อ (ถ้าเป็นชาย) หรือชื่อแม่ (ถ้าเป็นลูกสาว) และจะเป็นคำพยางค์เดียว เช่น แม่ชื่อมี ลูกสาวจะชื่อว่า ลี หรือ สี พ่อชื่อว่า ลูกอาจจะชื่อ ยา กา ฯลฯ

            แม่ลูกอ่อนที่มีลูกคนแรกมักจะอยู่ไฟเป็นเวลา 1 เดือน ถ้าเคยอยู่ไฟมาก่อนแล้วอาจจะอยู่ไฟ 15 วัน หรือ 20 วัน ขณะที่อยู่ไฟนั้นจะกินน้ำร้อนที่มีตัวยา (รากไม้) ต้มในหม้อดินรากไม้ที่ใช้ทำยาสมุนไพร ได้แก่ รากละมั่ง รากส้มลม รากหมากเบ็น และรากเพ็ก (ฉ่อล) การกินน้ำร้อนนี้จะกินประจำทุกวันเป็นเวลา 1 เดือน บางคนกินเป็นเวลา 3 เดือน เพราะชาวบ้านมีความเชื่อถือว่าการอยู่ไฟและกินน้ำร้อนที่มีตัวยาจะช่วยรักษาแม่ลูกอ่อนให้มดลูกเข้าอู่ และมีเลือดลมและน้ำคาวปลาไหลและเดินสะดวก จะไม่เจ็บป่วย ทำให้แม่ลูกอ่อนอ้วนพีและแข็งแรง

            สำหรับทารกนั้น แม่จะให้กินนมในวันที่ 2 นับตั้งแต่วันคลอด บางคนจะเคี้ยวข้าว (ข้าวย้ำ) แล้วใช้ใบตองกล้วยห่อข้าวย้ำนำไปปิ้งไฟให้สุกเป็นอาหารสำหรับทารก แม่จะป้อนข้าวเด็กวันละ 2 เวลา (เช้า เย็น) จนกว่าจะเดินได้จึงให้กินข้าวสวย เมื่อเด็กอายุได้ 1 เดือนจะโกนผมไฟให้เด็กจะเป็นพ่อแม่ของเด็ก หรือญาติผู้ใหญ่เป็นผู้โกนผมให้การโกนผมไฟให้เด็กนั้นชาวกวยมีความเชื่อว่า เพื่อไม่ให้เด็กร้องให้บ่อยๆ

            ในปัจจุบัน บ้านเมืองมีความเจริญก้าวหน้าในด้านสาธารสุขและการแพทย์แผนใหม่ ชาวกวยรวมทั้งชาวชนบททั่วๆ ไป จึงนิยมไปฝากครรภ์และทำคลอดที่โรงพยาบาลหรือสถานีอนามัยประจำตำบลที่อยู่ใกล้หมู่บ้านของตน การทำคลอดที่บ้านโดยแมะตะมอบหรือหมอตำแยจึงไม่เป็นที่นิยมเหมือนในสมัยก่อน

 

ผู้เรียบเรียง    ไพฑูรย์ มีกุศล

ที่มา                หนังสือสารานุกรมไทยภาคอีสาน เล่ม 1

เข้าชม : 425

วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน 5 อันดับล่าสุด

      อำเภอกาบเชิง 27 พ.ค. 2560
      ยากาง, ยาซาง 27 พ.ค. 2560
      ตำราหมอดู กาจับหลัก 4 มี.ค. 2560
      กัวอู๊ ประเพณีการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย) 22 ก.พ. 2560
      เครื่องจองจำ กับตีน 22 ก.พ. 2560




ชื่อ/Email :
ใส่รหัสที่ท่านเห็นลงในช่องนี้
ไอคอน : ย่อหน้า จัดซ้าย จัดกลาง จัดขวา ตัวหนา ตัวเอียง เส้นใต้ ตัวยก ตัวห้อย ตัวหนังสือเรืองแสง ตัวหนังสือมีเงา สีแดง สีเขียว สีน้ำเงิน สีส้ม สีชมพู สีเทา
อ้างอิงคำพูด เพิ่มเพลง เพิ่มวีดีโอคลิป เพิ่มรูปภาพ เพิ่มไฟล์ Flash เพิ่มลิงก์ เพิ่มอีเมล์
ความคิดเห็น :



กรุณาใช้คำพูดที่สุภาพ และอย่าใช้คำพูดที่พาดพิงถึงบุคคลอื่นให้เสียหาย ขอขอบคุณที่ให้ความร่วมมือ


ข้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของระบบไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และถ้าท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม กรุณาแจ้งที่ warapong.wdp@hotmail.com เพื่อให้ผู้ควบคุมระบบทราบและทำการลบข้อความนั้น ออกจากระบบต่อไป

PRchecker.info


หน้าหลัก
ข้อมูลอำเภอภูสิงห์
หน่วยงานภูสิงห์
ร้านค้าภูสิงห์
คลิปวิดีโอภูสิงห์
ห้องแสดงภาพภูสิงห์
แหล่งท่องเที่ยวภูสิงห์
รีสอร์ท โรงแรม ที่พักภูสิงห์
ข่าวประชาสัมพันธ์ภูสิงห์

ข่าวประชาสัมพันธ์ศรีสะเกษ
ข่าวสมัครงานศรีสะเกษ
ข่าวสโมสรฟุตบอลศรีสะเกษ
ข่าวประกวดราคาศรีสะเกษ
หน่วยงานจังหวัดศรีสะเกษ
ห้องแสดงภาพศรีสะเกษ
โปรแกรมหนังศรีสะเกษ
คลิป วิดีโอศรีสะเกษ
แหล่งท่องเที่ยวศรีสะเกษ
ร้านค้าศรีสะเกษ
ร้านอาหารศรีสะเกษ

วัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ
วัฒนธรรมไทย ภาคกลาง
วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน
วัฒนธรรมไทย ภาคใต้
เรียนภาษาออนไลน์
เกมส์ออนไลน์
สมุนไพรน่ารู้
ความรู้เกี่ยวกับไอที
ธรรมะออนไลน์
ดูหนังออนไลน์
เที่ยวทั่วโลก
เที่ยวทั่วไทย
คลิป วิดีโอ
รูปภาพออนไลน์
รถยนต์
สาระน่ารู้
การศึกษา
เกษตรน่ารู้
เว็บไซต์น่าสนใจ
อาหาร
ที่พัก
ทั่วไป