[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by www.phusing.com
อำเภอภูสิงห์
หน้าหลัก | เกี่ยวกับเรา | ข่าวประชาสัมพันธ์ | บทความน่ารู้ | กระดานถามตอบ | สมาชิก | ติดต่อเรา |

  

วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน

เครื่องดนตรี กั๊บแก้บ


อาทิตย์ ที่ 13 เดือน พฤศจิกายน พ.ศ.2559

กั๊บแก้บ เป็นชื่อเรียกกรับ เรียกชื่อตามสำเนียงเสียงของกรับเมื่อกระทบกันดังว่า “กั๊บแก้บ” ตามหูที่ได้ยินของชาวไทยลาว

เครื่องดนตรี กั๊บแก้บ

            กั๊บแก้บ เป็นชื่อเรียกกรับ เรียกชื่อตามสำเนียงเสียงของกรับเมื่อกระทบกันดังว่า “กั๊บแก้บ” ตามหูที่ได้ยินของชาวไทยลาว

            ชาวไทยลาวในภาคอีสานรู้จักใช้กั๊บแก้บมาแล้วหลายชั่วอายุคน ไม่มีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่าเริ่มต้นเมื่อใด แต่ได้รับความนิยมสูงสุดในช่วงปี พ.ศ.2493-2495 เพราะในช่วงนั้นมีการแสดงหมอลำขึ้นประเภทหนึ่งเรียกว่า “หมอลำกั๊บแก้บ” เวลาลำทางสั้นเดินกลอน หมอลำจะทำกั๊บแก้บไว้ในมือ มือละคู่ ขยับมือเอาแผ่นกั๊บแก้บกระทบกันทำกระสวนจังหวะเข้ากันกับจังหวะลำ และท่าฟ้อนของหมอลำด้วย (หมอลำบุญเผื่อน นกเขาหอง จากอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ให้ข้อมูล พ.ศ.2537)

            กั๊บแก้บ ทำจากไม้ที่เนื้อไม้มีความกังวาน (sonority) ในตัว เช่น ไม้ชิงชัน ไม้ประดู่ ไม้พะยูง ไม้มะหาด ไม้หมากเลื่อม เป็นต้น ชาวไทยลาวทำกั๊บแก้บขึ้นใช้หลายรูปร่าง ที่นิยมมากคือทำเป็น แท่งยาวประมาณ 1 คืบ (ประมาณ 8 นิ้ว) โดยใช้ไม้แปรรูปขนาดไม้หน้าสอง (มีขนาดหน้าตัด 2x2 นิ้ว) เวลาบรรเลงใช้นิ้วมือทั้งสองมือจับตรงกึ่งกลางลำตัวกั๊บแก้บ เอากั๊บแก้บทั้งคู่ตีกระทบกัน กั๊บแก้บรูปร่างอื่นๆ เช่น ทำเป็นแผ่นบาง กว้างประมาณ 2 นิ้ว ยาวประมาณ 4 นิ้ว มักทำเป็น 2 คู่ เวลาบรรเลงใช้กำไว้ในมือทั้งสองข้าง ข้างละคู่ ขยับมือเอาผ่านกั๊บแก้บกระทบกัน อีกรูปร่างหนึ่งทำเป็นแท่งยาวประมาณ 1 ศอก ที่ปลายแท่งด้านหนึ่งเอาตะปูตอกยึดแผ่นฝาจีบ หรือเหรียญโลหะที่มีรูอยู่จุดกึ่งกลางติดไว้ 3-4 ชิ้น และที่ลำตัวของแท่งกั๊บแก้บด้านตรงข้ามกบที่ติดฝาจีบหรือเหรียญนั้นเอาเลื่อยเซาะเป็นร่องรูปฟันปลาหลายๆ ร่อง เวลาบรรเลงมักเอาแท่งกั๊บแก้บตีกระทบกันบ้าง เอาร่องขูดถูกันบ้าง ขณะที่ตีกระทบ หรือขูดถูกันนั้นแผ่นฝาจีบหรือเหรียญที่ติดอยู่ที่ส่วนหัว ก็จะเลื่อนขึ้นลงตามแนวตะปูกระทบกันดัง “กรุ๋งกริ๋งๆ” ด้วย

            กั๊บแก้บ ใช้ตีกระทบกัน หรือขูดถูกัน ทำกระสวนจังหวะคลุกเคล้าประสมวงไปกับกลองหาง กลองตึ้ง แส่ง(ฉาบ) ฆ้อง และพังฮาด ผู้ตีมักออกท่าร่ายรำไปกับจังหวะด้วย วงกลองหาง(กลองยาว) มักไม่ใช่กั๊บแก้บ ส่วนวงดนตรีชนิดอื่น เช่น วงโปงลาง วงโหวด ซอ พิณ แคน และวงดนตรีผู้ไทย ล้วนใช้กั๊บแก้บทั้งสิ้น และที่โดดเด่นมากคือ รำกั๊บแก้บของชาวผู้ไทยอำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม และจากอำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร ผู้รำใช้กั๊บแก้บทำกระสวนจังหวะประกอบลีลาท่ารำของตนได้อย่างน่าอัศจรรย์

 

ผู้เรียบเรียง    สำเร็จ คำโมง

ที่มา                หนังสือสารานุกรมไทยภาคอีสาน เล่ม 1

เข้าชม : 1119

วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน 5 อันดับล่าสุด

      อำเภอกาบเชิง 27 พ.ค. 2560
      ยากาง, ยาซาง 27 พ.ค. 2560
      ตำราหมอดู กาจับหลัก 4 มี.ค. 2560
      กัวอู๊ ประเพณีการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย) 22 ก.พ. 2560
      เครื่องจองจำ กับตีน 22 ก.พ. 2560




ชื่อ/Email :
ใส่รหัสที่ท่านเห็นลงในช่องนี้
ไอคอน : ย่อหน้า จัดซ้าย จัดกลาง จัดขวา ตัวหนา ตัวเอียง เส้นใต้ ตัวยก ตัวห้อย ตัวหนังสือเรืองแสง ตัวหนังสือมีเงา สีแดง สีเขียว สีน้ำเงิน สีส้ม สีชมพู สีเทา
อ้างอิงคำพูด เพิ่มเพลง เพิ่มวีดีโอคลิป เพิ่มรูปภาพ เพิ่มไฟล์ Flash เพิ่มลิงก์ เพิ่มอีเมล์
ความคิดเห็น :



กรุณาใช้คำพูดที่สุภาพ และอย่าใช้คำพูดที่พาดพิงถึงบุคคลอื่นให้เสียหาย ขอขอบคุณที่ให้ความร่วมมือ


ข้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของระบบไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และถ้าท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม กรุณาแจ้งที่ warapong.wdp@hotmail.com เพื่อให้ผู้ควบคุมระบบทราบและทำการลบข้อความนั้น ออกจากระบบต่อไป

PRchecker.info


หน้าหลัก
ข้อมูลอำเภอภูสิงห์
หน่วยงานภูสิงห์
ร้านค้าภูสิงห์
คลิปวิดีโอภูสิงห์
ห้องแสดงภาพภูสิงห์
แหล่งท่องเที่ยวภูสิงห์
รีสอร์ท โรงแรม ที่พักภูสิงห์
ข่าวประชาสัมพันธ์ภูสิงห์

ข่าวประชาสัมพันธ์ศรีสะเกษ
ข่าวสมัครงานศรีสะเกษ
ข่าวสโมสรฟุตบอลศรีสะเกษ
ข่าวประกวดราคาศรีสะเกษ
หน่วยงานจังหวัดศรีสะเกษ
ห้องแสดงภาพศรีสะเกษ
โปรแกรมหนังศรีสะเกษ
คลิป วิดีโอศรีสะเกษ
แหล่งท่องเที่ยวศรีสะเกษ
ร้านค้าศรีสะเกษ
ร้านอาหารศรีสะเกษ

วัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ
วัฒนธรรมไทย ภาคกลาง
วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน
วัฒนธรรมไทย ภาคใต้
เรียนภาษาออนไลน์
เกมส์ออนไลน์
สมุนไพรน่ารู้
ความรู้เกี่ยวกับไอที
ธรรมะออนไลน์
ดูหนังออนไลน์
เที่ยวทั่วโลก
เที่ยวทั่วไทย
คลิป วิดีโอ
รูปภาพออนไลน์
รถยนต์
สาระน่ารู้
การศึกษา
เกษตรน่ารู้
เว็บไซต์น่าสนใจ
อาหาร
ที่พัก
ทั่วไป